Ders 7.3: Komut satırından ağ

Bir Linux makinesinin temel ağ bilgileri ve onları gösteren komutlar: IP adresi ve ağ arayüzü (ip a, hostname -I), varsayılan ağ geçidi (ip r), erişilebilirliği denemek (ping), ad çözümleme (/etc/hosts, /etc/resolv.conf, host, dig), dinlenen portlar (ss ve eski netstat) ve curl ile ilk HTTP isteği.

20 dk

Bu derste öğreneceklerin

Makinenin IP adresini, ağ büyüklüğünü ve arayüzünü bulmak
Varsayılan ağ geçidini bulmak
Bir makinenin yanıt verip vermediğini ping ile denemek ve sonucu okumak
Bir adın nasıl adrese dönüştüğünü açıklamak (/etc/hosts, DNS, resolv.conf)
Bu makinenin dinlediği portları ss ile listelemek
curl -I ile HTTP başlıklarını almak

Temel terimler

IP adresi: Bir makinenin ağdaki numarası. IPv4 adresleri noktalarla ayrılmış, 0-255 arası dört sayıdır.
Ağ arayüzü (interface): Bir ağa bağlanma noktası; fiziksel (ağ kartı) ya da sanal. lo geri döngü (loopback) arayüzüdür; eth0, ens3 ya da enp0s3 gibi adlar ağ kartlarıdır.
Önek /24 (CIDR): Adresin baştaki kaç bitinin ağı adlandırdığı. /24, ilk üç sayının ağ (10.0.2.0/24), sonuncunun makine olduğu anlamına gelir: 254 kullanılabilir adres.
Varsayılan ağ geçidi (default gateway): Başka bir ağa giden her paketi alan yönlendirici.
MAC adresi: Bir ağ kartının donanım adresi (link/ether 52:54:00:...); yalnızca yerel ağ içinde kullanılır.
DNS: Alan Adı Sistemi (Domain Name System): www.lhm.example gibi adları adreslere çeviren dağıtık rehber. A kaydı bir IPv4 adresi, AAAA bir IPv6 adresi tutar.
/etc/hosts ve /etc/resolv.conf: /etc/hosts yerel bir ad-adres listesidir ve önce ona bakılır. /etc/resolv.conf geri kalan her şey için sorulacak DNS sunucusunu belirtir.
ICMP ve ping: ICMP ağın denetim ve hata protokolüdür. ping ICMP yankı istekleri (echo request) gönderir ve her yankı yanıtının ne kadar sürdüğünü (gidiş-dönüş süresi) ölçer.
Port: Bir makinedeki tek bir hizmeti seçen 1-65535 arası bir sayı: 22 SSH, 53 DNS, 80 HTTP, 443 HTTPS. Bir portta bağlantı bekleyen programa dinliyor (listening) denir.
TCP ve UDP: İki ana taşıma protokolü. TCP bir bağlantı kurar, sırayı ve teslimi garanti eder (SSH, web); UDP bağlantısız tekil iletiler gönderir (DNS sorguları, saat eşitleme).
ip, ss ve net-tools: ip (adresler, rotalar) ve ss (soketler) iproute2 paketinden gelir; net-tools'taki eski ifconfig, route ve netstat'ın yerini alırlar.

← Metni dönüştürmek: cut, tr, sed ve awk · Tüm dersler · Dosya aktarmak: wget, curl, scp ve rsync →