Ders 9.1: Süreçler ve ps
Sürecin ne olduğu ve programdan farkı, süreç kimlikleri (PID) ve üst süreçler (PPID), PID 1 (systemd), süreçleri ps, ps aux ve ps -ef ile listelemek ve sütunlarını okumak, pstree ile süreç ağacı, pgrep ile süreçleri adıyla bulmak ve /proc.
17 dk
Bu derste öğreneceklerin
- Program, süreç, PID ve PPID kavramlarını açıklamak
- Kendi süreçlerini ve sistemdeki tüm süreçleri listelemek
- USER, PID, %CPU, %MEM, STAT ve COMMAND sütunlarını okumak
- Bir sürecin soyunu ps -ef ve pstree ile izlemek
- pgrep ile bir sürecin kimliğini bulmak
- Bir süreci /proc'ta incelemek
Temel terimler
- Program
- Diskteki çalıştırılabilir bir dosya, örneğin /usr/bin/ls. Başlatılana kadar hiçbir şey yapmaz.
- Süreç (process)
- Bir programın çalışan örneği: bellekteki kodu ve kendine ait durumu (açık dosyalar, değişkenler, sahip, geçerli dizin). Bir program aynı anda birçok süreç olarak çalışabilir.
- PID
- Süreç kimliği (Process ID): çekirdeğin her sürece verdiği benzersiz numara. Süreç bitince numara yeniden kullanılabilir.
- PPID ve üst süreç
- Her süreç başka bir süreç, yani üst süreci (parent) tarafından başlatılır; PPID üst sürecin PID'idir. Senin komutların kabuğunun alt süreçleridir (child).
- PID 1: init / systemd
- Çekirdeğin açılışta başlattığı ilk süreç. Hizmetleri başlatır ve üst süreci biten süreçleri sahiplenir. Ubuntu'da ve Rocky Linux'ta systemd'dir.
- Hizmet programı (daemon)
- Terminali olmadan arka planda çalışıp bir hizmet sağlayan süreç: sshd, cron, rsyslogd. Adları çoğunlukla d ile biter.
- ps aux sütunları
- USER sahip · PID · %CPU işlemci zamanı payı · %MEM RAM payı · VSZ sanal bellek (KiB) · RSS gerçekten kullanılan bellek (KiB) · TTY terminal (? = yok) · STAT durum · START başlama zamanı · TIME harcanan CPU zamanı · COMMAND komut satırı.
- STAT kodları
- R çalışıyor · S uyuyor (bir şey bekliyor) · D kesilemez bekleme (genelde disk) · T durdurulmuş · Z zombi (bitmiş, üst süreci toplamamış). Ek harfler: s oturum lideri, + ön planda, l çok iş parçacıklı, < yüksek öncelik, N düşük öncelik.
- BSD ve UNIX seçenekleri
- ps iki seçenek tarzını kabul eder: tiresiz BSD (ps aux) ve tireli UNIX (ps -ef). İkisi de her şeyi listeler; -ef PPID'yi gösterir.
- /proc
- Çekirdeğin ürettiği sanal dosya sistemi: her süreç için /proc/PID/ (status, cmdline, açık dosyalar), ayrıca /proc/cpuinfo ve /proc/meminfo gibi sistem dosyaları.
← Vim'de verimli çalışmak · Tüm dersler · Sistemi izlemek: top, uptime ve free →